VIA TRAIANA, VAN ZUID NAAR NOORD DOOR LIMBURG!

Via Traiana is de onofficiële naam van een Ro- meinse weg, die zowel over Duits als over Neder- lands grondgebied loopt en globaal de route volgt van Aken, Heerlen, Brunssum, Broeksittard, Me- lick, Swalmen, Kaldenkirchen, Straelen en Pont naar Xanten.

Bij Broeksittard -Tüddern sluit de weg aan op een mogelijke heerweg uit Maastricht, waardoor deze stad ook direct met Xanten verbonden was. Deze weg is bekend uit het Itinerarium Provincia‐ rum Antonini Augusti, een Romeins reisboek uit het einde van de 3e eeuw. Hierin staat een lijst van routes met de opeenvolgende halteplaatsen en hun tussenafstanden. Hierdoor zijn enkele plaats- namen langs de route Heerlen-Xanten bekend, zo- als Teudurum (Tüddern) en Mederiacum (Melick), Sablones (Kaldenkirchen?), Mediolanum (Pont), Colonia Traiana (Xanten).

In het onderstaand overzicht zijn de Romeinse halteplaatsen en de waarschijnlijk bijbehorende moderne plaatsnamen aangegeven met hun on- derlinge afstand en werkelijke afstand.1 De afstan- den zijn aangegeven in Gallische leugae. Daarbij staat een leuga voor 1,5 Romeinse mijl of 2.222 meter.

CORIOVALLLVM‐T(H)EVDVRVM VII 15,5 km HEERLEN‐TÜDDERN ca. 16 km
T(H)EVDVRVM‐MEDERIACVM VIII 17,7 km TÜDDERN‐MELICK ca. 18 km
MEDERIACVM‐ SABLONIBVS X     22,2 km MELICK‐KALDENKIRCHEN ca. 22 km
SABLONIBVS ‐MEDIOLANVM VIII 17,7 km KALDENKIRCHEN‐PONT ca. 20 km
MEDIOLANVM‐COLONIA TRAIANA VIII 17,7 km PONT‐XANTEN ca. 24 km

DRIE HEEMKUNDEVERENIGINGEN WERKEN SAMEN

Diverse onderzoekers hebben zich in het verle- den met deze weg beziggehouden waardoor een globaal verloop van de weg bekend is.

Uit het verloop van het tracé blijkt echter, dat on- danks het feit dat de weg op verscheidene plaat- sen is teruggevonden, we van grote stukken van het tracé nog niet precies weten waar de weg ge- lopen heeft.

Voor diverse onderzoekers – waartoe we ook de amateurarcheologen mogen rekenen – is dat onbevredigend. Zij willen de precieze locatie van de weg in het landschap vaststellen waarbij ze ge- bruik kunnen maken van de terreinkennis in hun werkgebied. Daarom zijn half februari 2019 en- thousiaste amateurarcheologen van een drietal verenigingen een samenwerking aangegaan om kennis en ervaringen uit te wisselen, met als doel om het tracé van de Via Traiana beter in kaart te brengen en de belangstelling voor deze weg te vergroten. Dit zijn Echter Landj, De Heemkunde‐ vereniging Roerstreek en de Heemkundevereni‐ ging Maas‐ en Swalmdal.

METHODIEK

Bij de lokalisering van het tracé van deze weg wordt natuurlijk allereerst gekeken naar directe concrete vondsten van de weg zelf (kiezelbanen met of zonder greppels) en indirect via bekende vondstplekken (villae, grafvelden, nederzettin- gen, etc.), toponiemen (Heerweg, Steenstraat, Hochstrasse, Römerstrasse, etc.) en interpretatie van het landschap (dalen, flanken, voorden, etc.).

Tevens zal intensief gebruik worden gemaakt van het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN2). Voor een nauwkeurigere inbedding van de loop van de weg in het landschap zal natuurlijk hier en daar een archeologisch onderzoek in het veld en verdere bestudering van oude kaarten, hoogte- kaarten en luchtfoto’s nodig zijn. Slechts op enkele delen van het tracé heeft dit onderzoek reeds plaats gevonden.

BEHOUD EN BELEEFBAAR MAKEN

De werkgroep richt zich naast bestudering er ook op, om dit belangrijke archeologische relict voor de toekomst te bewaren in samenwerking met di- verse belanghebbenden, zoals gemeenten, pro- vincie en landeigenaren. Er wordt ook nagedacht over mogelijkheden om de weg onder de aan- dacht van een breed publiek te kunnen brengen, en zo mogelijk in het landschap beleefbaar te maken.

kaart: Albert Kiefer


INTERESSE TOT DEELNAME OF INFORMATIE

Wil je deelnemen aan de werkgroep Via Traiana door kennis te delen of informatie uit te wisse- len, neem dan contact op met:

info@maas‐enswalmdal.nl – t.a.v. Wiel Luys
info@echterlandj.nl – t.a.v. Marc Ruiters
info@roerstreekmuseum.nl – t.a.v. Peter Goldsmits

Avé!

De gezamenlijke werkgroep Via Traiana.